რა არის სახელმწიფო ვალი (Public Debt)?

What Is Public Debt? · თემა 291 · 12–16 წელი · საშუალო–გაღრმავებული

სახელმწიფო ვალი არის თანხა, რომელიც მთავრობას აქვს ნასესხები საერთაშორისო ორგანიზაციებისგან, სხვა ქვეყნებისგან ან საკუთარი მოქალაქეებისგან.

ახსნა

როცა მთავრობის ხარჯები აღემატება გადასახადებიდან მიღებულ შემოსავალს, ის იღებს ვალს. სახელმწიფო ვალი იყოფა: საგარეო ვალი (ნასესხები მსოფლიო ბანკისგან, აზიის განვითარების ბანკისგან და ა.შ.) და საშინაო ვალი (სახაზინო ობლიგაციები, ნასესხები ადგილობრივი ბანკებისა და მოქალაქეებისგან). ვალის ზომას ეკონომისტები ზომავენ მშპ-სთან ფარდობით (Debt-to-GDP Ratio).

ქართულ რეალობაში

საქართველოს კანონით „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“, სახელმწიფო ვალი არ უნდა აღემატებოდეს მშპ-ის 60%-ს (დღეს ის დაახლოებით 38-40%-ია, რაც უსაფრთხო ნორმაა).

მთავარი დასკვნა

ზომიერი ვალი ინფრასტრუქტურის ასაშენებლად სასარგებლოა; გადაჭარბებული ვალი კი მომავალი თაობების ტვირთია.

პრაქტიკული დავალება

რატომ არ შეიძლება სახელმწიფომ აიღოს უსაზღვროდ ბევრი ვალი? რა მოხდება, თუ ვალს ვეღარ გადაიხდის (დეფოლტი)?