როგორ მუშაობს საპენსიო მოდელები მსოფლიოში
How Pensions Work · თემა 295 · 12–16 წელი · საშუალო–გაღრმავებული
თაობათაშორისი სოლიდარობის მოდელი (Pay-as-you-go — დღევანდელი მომუშავეები ინახავენ დღევანდელ პენსიონერებს) vs პირადი დაგროვებითი მოდელი.
ახსნა
ძველი სისტემა (Pay-as-you-go): მომუშავე ახალგაზრდების გადასახადებით პირდაპირ ფინანსდებიან ბებია-ბაბუები. მაგრამ მსოფლიოში მოსახლეობა ბერდება: თუ ადრე 5 მომუშავეზე 1 პენსიონერი მოდიოდა, მალე 1 მომუშავეზე 1 პენსიონერი მოვა — სისტემა ვეღარ გაუძლებს! ამიტომ მსოფლიო გადავიდა დაგროვებით მოდელზე: თითოეული ადამიანი ახალგაზრდობიდანვე თავის პირად საპენსიო ანგარიშზე აგროვებს და აბანდებს ფულს.
ქართულ რეალობაში
საქართველომ 2019 წელს სწორედ დემოგრაფიული გამოწვევების გამო დანერგა დაგროვებითი საპენსიო რეფორმა (საპენსიო სააგენტო).
მთავარი დასკვნა
შენი მომავალი პენსია შენივე პასუხისმგებლობაა — დაიწყე დაგროვება პირველივე სამსახურიდან.
პრაქტიკული დავალება
რატომ ექმნება პრობლემა ძველ საპენსიო სისტემას, როცა ქვეყანაში შობადობა მცირდება და ხანდაზმულთა რაოდენობა იზრდება?