გადასვლა ძირითად კონტენტზე
By Fundamental Education
მშობლებისთვისმშობლები

როგორ გავუღვივოთ ბავშვს სწავლის მოტივაცია?

რატომ კარგავს ბავშვი სწავლის ინტერესს და როგორ დავუბრუნოთ: შინაგანი მოტივაცია, თვითგამორკვევის თეორია, სწორი შექება, არჩევანი, მიზნები და ჯილდოების ხაფანგი.

2 წუთი საკითხავიCoding.ge-ის სასწავლო გუნდი

მოკლე პასუხი

მდგრადი მოტივაცია მაშინ ჩნდება, როცა ბავშვი გრძნობს, რომ აქვს არჩევანი, რომ შეუძლია და რომ მას მხარს უჭერენ. ეს არის თვითგამორკვევის თეორიის სამი საყრდენი: ავტონომია, კომპეტენცია და კავშირი. შეაქეთ მცდელობა და სტრატეგია და არა „ჭკუა“, ამოცანა მოარგეთ ბავშვის დონეს და გამოიყენეთ ჯილდოები ფრთხილად, რადგან მათ შეუძლიათ შინაგანი ინტერესის შესუსტება.

სტატიის შინაარსი

შინაგანი და გარეგანი მოტივაცია

  • შინაგანი: ბავშვი სწავლობს, რადგან საინტერესოა.
  • გარეგანი: ბავშვი სწავლობს ჯილდოს, ნიშნის ან სასჯელის თავიდან აცილების გამო.

გარეგანი მოტივაცია მოკლევადიან შედეგს იძლევა, შინაგანი კი წლების განმავლობაში ძლებს.

სამი საყრდენი

ფსიქოლოგების რიჩარდ რაიანისა და ედვარდ დესის თვითგამორკვევის თეორიის მიხედვით, შინაგან მოტივაციას სამი მოთხოვნილება კვებავს:

მოთხოვნილებარას ნიშნავსრა ეხმარება
ავტონომია„მე ვირჩევ“არჩევანი თემაში, დროსა და გზაში
კომპეტენცია„მე შემიძლია“შესაბამისი სირთულე, ხილული პროგრესი
კავშირი„მარტო არ ვარ“ინტერესი, მხარდაჭერა, საერთო დრო

8 პრაქტიკული რჩევა

1. მიეცით არჩევანი

„მათემატიკა ახლა გინდა თუ ვახშმის შემდეგ?“ „რომელი პროექტით დავიწყოთ?“ მცირე არჩევანიც კი ავტონომიის განცდას აძლიერებს.

2. მოარგეთ სირთულე

ძალიან მარტივი მოსაწყენია, ძალიან რთული იმედგამაცრუებელი. იდეალური ამოცანა ისაა, რომელსაც ბავშვი მცირე ძალისხმევით ან მინიშნებით ხსნის.

3. შეაქეთ მცდელობა და სტრატეგია

კვლევაში, რომელიც კლაუდია მიულერმა და კეროლ დუეკმა ჩაატარეს, ბავშვები, რომლებსაც „ჭკუისთვის“ აქებდნენ, წარუმატებლობის შემდეგ უფრო მარტივ ამოცანებს ირჩევდნენ. ბავშვები, რომლებსაც მცდელობისთვის აქებდნენ, რთულ ამოცანებს არ ერიდებოდნენ.

ნაცვლადსცადეთ
„რა ჭკვიანი ხარ!“„ნახე, როგორ არ დანებდი!“
„ნიჭიერი ხარ მათემატიკაში“„სხვა გზა სცადე და გამოვიდა“
„ადვილია, შენ შეგიძლია“„რთულია, ამიტომ ვსწავლობთ“

4. ფრთხილად ჯილდოებთან

1973 წლის ცნობილ კვლევაში ბავშვებმა, რომლებსაც ხატვისთვის წინასწარ დაპირებული ჯილდო მისცეს, მოგვიანებით ხატვის ნაკლები სურვილი გამოავლინეს. თუ ბავშვს საქმე უკვე აინტერესებს, დაპირებული ჯილდო შეიძლება ამ ინტერესს ჩაანაცვლოს. მოულოდნელი აღიარება და საერთო აღნიშვნა უფრო უსაფრთხოა.

5. დაუკავშირეთ ინტერესებს

ფეხბურთის მოყვარულისთვის სტატისტიკა, თამაშების მოყვარულისთვის საკუთარი თამაშის შექმნა, ცხოველების მოყვარულისთვის ბიოლოგია.

6. დაანახეთ პროგრესი

„ერთი თვის წინ ეს არ იცოდი.“ პროგრესის ჟურნალი, დასრულებული პროექტები, მიღწევები.

7. დასახეთ პატარა მიზნები

არა „ისწავლე პროგრამირება“, არამედ „ამ კვირაში შექმენი თამაში, სადაც პერსონაჟი ხტება“.

8. იყავით მაგალითი

ბავშვი ხედავს, როცა მშობელი კითხულობს, სწავლობს და ცნობისმოყვარეობას იჩენს.

რატომ ქრება მოტივაცია

  • ამოცანები ძალიან რთულია ან ძალიან მარტივი
  • ხშირი შედარება სხვა ბავშვებთან
  • შეცდომა ისჯება
  • ზედმეტად ბევრი კონტროლი და არცერთი არჩევანი
  • დაღლილობა და ძილის ნაკლებობა

როდის მივმართოთ სპეციალისტს

თუ ინტერესის დაკარგვა ყველაფერზე ვრცელდება, თან ახლავს სევდა, ძილის ან მადის ცვლილება, ან ბავშვი თავს არიდებს მეგობრებს, მიმართეთ ბავშვთა ფსიქოლოგს.

შეჯამება

მოტივაცია არ ბრძანდება, ის იზრდება. მიეცით არჩევანი, მოარგეთ სირთულე, შეაქეთ მცდელობა და იყავით გვერდით.

ხშირად დასმული კითხვები

რა ვქნა, თუ ბავშვს არ უნდა სწავლა?

გაარკვიეთ მიზეზი: ძალიან რთულია, მოსაწყენია თუ დაღლილია. შემდეგ მიეცით არჩევანი, დაყავით ამოცანა პატარა ნაწილებად და დაუკავშირეთ ბავშვის ინტერესებს.

კარგია თუ არა ბავშვის ჯილდოთი წახალისება სწავლისთვის?

წინასწარ დაპირებულმა ჯილდომ შეიძლება შეასუსტოს შინაგანი ინტერესი იმ საქმის მიმართ, რომელიც ბავშვს უკვე მოსწონს. მოულოდნელი აღიარება და მცდელობის შექება უფრო ეფექტურია.

როგორ შევაქოთ ბავშვი სწორად?

შეაქეთ კონკრეტული მცდელობა, სტრატეგია და პროგრესი, მაგალითად „სხვა გზა სცადე და გამოვიდა“, და არა ზოგადად „ჭკუა“ ან „ნიჭი“.

სწავლა, რომელსაც ბავშვი თავად ითხოვს

Coding.ge-ზე მოკლე ინტერაქტიული გაკვეთილები, პროექტები და მიღწევები ბავშვს ყოველდღიურ სწავლას ჩვევად უქცევს. ყველაფერი ქართულად.

სცადეთ 7 დღე უფასოდ

წყაროები

  1. 1.Self-Determination Theory and the Facilitation of Intrinsic Motivation, Social Development, and Well-Being — Richard M. Ryan, Edward L. Deci, American Psychologist, 2000
  2. 2.Undermining Children's Intrinsic Interest with Extrinsic Reward — Mark R. Lepper, David Greene, Richard E. Nisbett, Journal of Personality and Social Psychology, 1973
  3. 3.Praise for Intelligence Can Undermine Children's Motivation and Performance — Claudia M. Mueller, Carol S. Dweck, Journal of Personality and Social Psychology, 1998
  4. 4.Mindset: The New Psychology of Success — Carol S. Dweck, Random House, 2006
ყველა სტატია
მშობლებისთვისმშობლები

ონლაინ სწავლა ბავშვებისთვის — საუკეთესო მეთოდები და რესურსები

ეკრანი, რომელიც ასწავლის: რეჟიმი, ადგილი, უსაფრთხოება და რესურსის შერჩევის კრიტერიუმები.

2 წუთიწაკითხვა