გადასვლა ძირითად კონტენტზე
By Fundamental Education
მათემატიკა7-10 წელი

გამრავლების ტაბულა — სწავლის მარტივი მეთოდები და სავარჯიშოები

როგორ ვისწავლოთ გამრავლების ტაბულა დაზეპირების გარეშე: ხრიკები 2, 4, 5, 9 და 10-ზე, თითების მეთოდი, გადანაცვლება და ყოველდღიური 10-წუთიანი სავარჯიშოები.

3 წუთი საკითხავიCoding.ge-ის სასწავლო გუნდი

მოკლე პასუხი

გამრავლების ტაბულა ყველაზე სწრაფად ისწავლება არა ზეპირად, არამედ ხრიკებით: 2-ზე გამრავლება გაორმაგებაა, 5-ზე 10-ის ნახევარი, 9-ზე თითების მეთოდი. გადანაცვლების წესით 3 × 7 იგივეა, რაც 7 × 3, ამიტომ 100 ფაქტიდან ზეპირად დასამახსოვრებელი მხოლოდ დაახლოებით 15 რჩება. დანარჩენს მოკლე ყოველდღიური პრაქტიკა ამყარებს.

სტატიის შინაარსი

ჯერ გაგება, მერე დამახსოვრება

სანამ ბავშვი ტაბულას დაიმახსოვრებს, უნდა გაიგოს, რა არის გამრავლება: ერთნაირი ჯგუფების შეკრება. 3 × 4 ნიშნავს 3 ჯგუფს, თითოში 4: 4 + 4 + 4 = 12.

ყველაზე კარგად ამას მწკრივები, ანუ მასივები, აჩვენებს:

* * * *
* * * *
* * * *

3 მწკრივი, თითოში 4 ვარსკვლავი, სულ 12. თუ ნახატს მოატრიალებთ, 4 მწკრივი გამოვა, თითოში 3. ესაა გადანაცვლების წესი: 3 × 4 = 4 × 3.

რამდენი ფაქტია სინამდვილეში დასამახსოვრებელი

ტაბულა 1-დან 10-მდე 100 ფაქტია. მაგრამ:

  • გადანაცვლების წესი თითქმის ნახევარს აშორებს
  • 1-ზე, 2-ზე, 5-ზე, 9-ზე და 10-ზე გამრავლებას ხრიკები აქვს

რჩება მხოლოდ 3, 4, 6, 7 და 8-ის ერთმანეთზე ნამრავლები: 15 ფაქტი. ეს ბავშვისთვის სრულიად სხვა ამოცანაა, ვიდრე 100.

ხრიკები

1-ზე და 10-ზე

  • რიცხვი × 1 = იგივე რიცხვი
  • რიცხვი × 10 = რიცხვს ბოლოს 0 ემატება: 7 × 10 = 70

2-ზე: გაორმაგება

6 × 2 = 6 + 6 = 12

4-ზე: ორჯერ გაორმაგება

7 × 4: 7-ის გაორმაგება 14-ია, 14-ის გაორმაგება 28.

8-ზე: სამჯერ გაორმაგება

6 × 8: 12, 24, 48.

5-ზე: 10-ის ნახევარი

8 × 5: 8 × 10 = 80, ნახევარი 40. ბოლო ციფრი ყოველთვის 0 ან 5-ია.

9-ზე: თითების მეთოდი

  1. ორივე ხელი გაშალე, 10 თითი.
  2. 9 × 4-ისთვის მარცხნიდან მეოთხე თითი მოკეცე.
  3. მოკეცილი თითის მარცხნივ 3 თითია, ეს ათეულებია. მარჯვნივ 6, ეს ერთეულები.
  4. პასუხი: 36.

კიდევ ერთი ხრიკი: 9-ის ნამრავლების ციფრების ჯამი 9-ია, 10 × 9-მდე: 18 (1 + 8), 27 (2 + 7), 36 (3 + 6).

6, 7, 8: დაშლით

7 × 6 = 5 × 6 + 2 × 6 = 30 + 12 = 42. ბავშვი რთულ ფაქტს ორ მარტივად შლის.

10-წუთიანი ყოველდღიური სავარჯიშო

დღერა ვივარჯიშოთ
1-22, 5 და 10
3-44 (ორჯერ გაორმაგება) და 9 (თითები)
5-73 და 6
8-107 და 8
შემდეგყველა არეული, ბარათებით

ბარათების მეთოდი: ერთ მხარეს ამოცანა, მეორეზე პასუხი. რაც ბავშვმა მყისიერად იცის, ერთ დასტაში გადადის, რაც უჭირს, მეორეში. მეორე დასტას უფრო ხშირად იმეორებთ.

რატომ მუშაობს ხშირი მოკლე გამეორება

მეხსიერების კვლევები, მაგალითად წიგნში „Make It Stick“ შეჯამებული, აჩვენებს, რომ ცოდნა უკეთ მყარდება, როცა:

  • ბავშვი თავად იხსენებს პასუხს და არ კითხულობს მზა ცხრილს
  • გამეორება დღეებზეა გადანაწილებული
  • ფაქტები არეულია და არა რიგით

შეჯამება

ჯერ გაიგე გამრავლება მწკრივებით, მერე ისწავლე ხრიკები 2, 4, 5, 8, 9 და 10-ზე, დაიმახსოვრე დარჩენილი 15 ფაქტი და ყოველდღე 10 წუთი ივარჯიშე ბარათებით.

ხშირად დასმული კითხვები

რა ასაკში უნდა ისწავლოს ბავშვმა გამრავლების ტაბულა?

საქართველოს სკოლებში გამრავლება ჩვეულებრივ მე-2 და მე-3 კლასებში ისწავლება, 7-9 წლის ასაკში. გამრავლების იდეის გაგება ტაბულის დამახსოვრებამდე უნდა მოხდეს.

რამდენ ხანში ისწავლება გამრავლების ტაბულა?

ყოველდღიური 10-წუთიანი პრაქტიკით ბავშვების უმეტესობა 3-6 კვირაში ითვისებს. ტემპი ინდივიდუალურია.

რომელია ყველაზე რთული ფაქტები?

ჩვეულებრივ 6 × 7, 6 × 8, 7 × 8 და 7 × 7. მათთვის კარგად მუშაობს დაშლა: 7 × 8 = 7 × 5 + 7 × 3 = 35 + 21 = 56.

მათემატიკა თამაშით

Coding.ge-ზე სახალისო მათემატიკა და მათემატიკა სინგაპურის მეთოდით ინტერაქტიული ამოცანებით, ვიზუალური მოდელებითა და ქართული ახსნით.

სცადეთ 7 დღე უფასოდ

წყაროები

  1. 1.Make It Stick: The Science of Successful Learning — Peter C. Brown, Henry L. Roediger III, Mark A. McDaniel, Harvard University Press, 2014
  2. 2.Mathematical Mindsets — Jo Boaler, Jossey-Bass, 2016
  3. 3.youcubed — Stanford Graduate School of Education
  4. 4.ეროვნული სასწავლო გეგმა: მათემატიკა — საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო
ყველა სტატია
მათემატიკა5-14 წელი

როგორ შევაყვაროთ ბავშვს მათემატიკა? 10 პრაქტიკული მეთოდი

როგორ ვილაპარაკოთ მათემატიკაზე, როგორ შევაქოთ და როგორ დავაკავშიროთ ციფრები ბავშვის ინტერესებთან.

2 წუთიწაკითხვა