მოკლე პასუხი
ბავშვს მათემატიკა უყვარდება, როცა არ ეშინია შეცდომის, ხედავს, რომ ციფრები მის ცხოვრებაშია, და აქებენ ძალისხმევისთვის და არა „ნიჭისთვის“. ყველაზე ეფექტური მეთოდებია: მათემატიკის რეალურ ცხოვრებასთან დაკავშირება, თამაშები, ამოხსნის სხვადასხვა გზის ძებნა და მშობლის პოზიტიური დამოკიდებულება.
სტატიის შინაარსი
რატომ არ უყვართ ბავშვებს მათემატიკა
ხშირად მიზეზი თავად საგანი კი არა, მასთან დაკავშირებული გრძნობებია: შეცდომის შიში, ჩქარი ტესტები, შედარება სხვებთან ან ფრაზა „მათემატიკა ჩემთვის არ არის“. სტენფორდის პროფესორი ჯო ბოულერი წიგნში „Mathematical Mindsets“ წერს, რომ მათემატიკის უნარი ფიქსირებული არ არის და ვარჯიშით ვითარდება.
10 მეთოდი
1. ნუ იტყვით „მეც ცუდი ვიყავი მათემატიკაში“
ბავშვი ამას ესმის როგორც „ეს მემკვიდრეობითია, ვერაფერს გავაკეთებ“. სჯობს თქვათ: „ზოგჯერ მიჭირდა, მაგრამ ვარჯიშით გამომდიოდა“.
2. შეაქეთ ძალისხმევა და არა „ნიჭი“
„ყოჩაღ, რა ჭკვიანი ხარ“-ის ნაცვლად თქვით: „მომეწონა, როგორ სცადე სხვა გზა, როცა პირველი არ გამოგივიდა“. ასე ბავშვი სწავლობს, რომ წარმატება შრომის შედეგია.
3. შეცდომა გახადეთ ნორმალური
შეცდომა ტვინის ვარჯიშია. როცა ბავშვი შეცდება, ჰკითხეთ: „საინტერესოა, სად წავიდა სხვა მხარეს? მოდი, ერთად ვიპოვოთ“.
4. დააკავშირეთ ბავშვის ინტერესებთან
ფეხბურთის მოყვარულს ჰკითხეთ, რამდენი გოლი გაიტანა გუნდმა საშუალოდ თამაშში. მხატვარს, სიმეტრიაზე ესაუბრეთ. მოთამაშეს, ქულების სისტემაზე.
5. იპოვეთ მათემატიკა ყოველდღიურობაში
საჭმლის მომზადება, მაღაზია, მგზავრობის დრო, ჯიბის ფულის დაგეგმვა. როცა ბავშვი ხედავს, რომ ციფრები სჭირდება, ინტერესი ჩნდება.
6. ითამაშეთ
კამათელი, ბარათები, სუდოკუ, ტანგრამი. 10-15 წუთი დღეში თამაშით ხშირად უფრო მეტს იძლევა, ვიდრე ერთი საათი იძულებით.
7. ეძებეთ სხვადასხვა გზა
„როგორ დაითვლი 8 + 7-ს?“ ერთი იტყვის 8 + 2 + 5, მეორე 7 + 7 + 1. როცა ბავშვი ხედავს, რომ რამდენიმე სწორი გზა არსებობს, მათემატიკა წესების დაზეპირება კი არა, ფიქრი ხდება.
8. სთხოვეთ ახსნა
„როგორ მიხვდი?“ ეს კითხვა ბავშვს აიძულებს, თავისი ფიქრი სიტყვებად ჩამოაყალიბოს, რაც გაგებას აღრმავებს.
9. გამოიყენეთ ვიზუალური მოდელები
კუბიკები, ნახატები, რიცხვითი წრფე. ჯერ საგანი, მერე ნახატი, მერე სიმბოლო: ამ მიდგომას ფსიქოლოგმა ჯერომ ბრუნერმა ჩაუყარა საფუძველი და მასზეა აგებული სინგაპურის მეთოდიც.
10. მოკლე, მაგრამ რეგულარული პრაქტიკა
ყოველდღე 15 წუთი უკეთესია, ვიდრე კვირაში ერთხელ 2 საათი. რეგულარობა მეხსიერებას ამყარებს და დაღლას არ იწვევს.
რას უნდა მოვერიდოთ
- დროზე სწრაფი ტესტები პატარა ასაკში, თუ ბავშვს ისინი შფოთვას იწვევს
- შედარება და-ძმასთან ან კლასელებთან
- მათემატიკის დასჯად გამოყენება: „სანამ ამოცანებს არ ამოხსნი, არ ითამაშებ“
- ბავშვის მაგივრად ამოხსნა, როცა ცოტა ხნით უჭირს
შეჯამება
მათემატიკის სიყვარული იწყება უსაფრთხო გარემოთი, სადაც შეცდომა ნორმალურია, ციფრები რეალურ ცხოვრებაშია და ძალისხმევას აფასებენ. მშობლის ხმა და დამოკიდებულება აქ ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ფაქტორია.
ხშირად დასმული კითხვები
რა ვქნა, თუ ბავშვს მათემატიკის ეშინია?
შეამცირეთ წნეხი: მოერიდეთ დროზე ტესტებს და შედარებას. დაიწყეთ მარტივი, წარმატებით დასრულებადი ამოცანებით და შეაქეთ ძალისხმევა. თამაშები შიშის შემცირებაში განსაკუთრებით ეხმარება.
არსებობს თუ არა „მათემატიკური ნიჭი“?
ბავშვები სხვადასხვა ტემპში ვითარდებიან, მაგრამ მათემატიკური უნარი ვარჯიშით იზრდება. რწმენა, რომ ის თანდაყოლილია, ხშირად ხელს უშლის სწავლას.
რამდენი დრო უნდა დაუთმოს ბავშვმა მათემატიკას სახლში?
დაწყებით კლასებში 15-20 წუთი დღეში, სასკოლო დავალების გარდა, საკმარისია. მნიშვნელოვანია რეგულარობა.
მათემატიკა თამაშით
Coding.ge-ზე სახალისო მათემატიკა და მათემატიკა სინგაპურის მეთოდით ინტერაქტიული ამოცანებით, ვიზუალური მოდელებითა და ქართული ახსნით.
სცადეთ 7 დღე უფასოდწყაროები
- 1.Mathematical Mindsets — Jo Boaler, Jossey-Bass, 2016
- 2.youcubed — Stanford Graduate School of Education
- 3.Toward a Theory of Instruction — Jerome S. Bruner, Harvard University Press, 1966
- 4.Principles to Actions: Ensuring Mathematical Success for All — National Council of Teachers of Mathematics (NCTM), 2014