მოკლე პასუხი
მათემატიკა თამაშად იქცევა, როცა ბავშვი ციფრებს რეალურ სიტუაციებში იყენებს: სამაგიდო თამაშებში, საჭმლის მომზადებისას, მაღაზიაში ან თავსატეხებში. კვლევები აჩვენებს, რომ რიცხვებიანი სამაგიდო თამაშებიც კი აუმჯობესებს სკოლამდელი ასაკის ბავშვების რიცხვით წარმოდგენებს. მთავარია მოკლე, რეგულარული და სტრესის გარეშე თამაში.
სტატიის შინაარსი
რატომ მუშაობს თამაში
თამაშის დროს ბავშვი არ ფიქრობს, რომ „სწავლობს“. ის ითვლის, რადგან უნდა გაიგოს, რამდენი უჯრა გაიაროს, ან რამდენი ქულა დააგროვა. ასეთი სწავლა ნაკლებ შიშს იწვევს და უფრო დიდხანს რჩება.
ფსიქოლოგებმა გეთა რამანიმ და რობერტ სიგლერმა 2008 წელს აჩვენეს, რომ 1-დან 10-მდე დანომრილ უჯრებიან მარტივ სამაგიდო თამაშს, რამდენიმე მოკლე სესიის შემდეგ, სკოლამდელი ასაკის ბავშვების რიცხვითი წარმოდგენები შესამჩნევად გაუუმჯობესდათ.
სამაგიდო და ბარათების თამაშები
- კამათლის თამაშები. ორი კამათლის ქულების შეკრება, ან უფრო დიდიდან პატარის გამოკლება.
- „10-ის პოვნა“. ბარათებიდან იპოვე ორი, რომელთა ჯამი 10-ია. ეს ზეპირი ანგარიშის საფუძველია.
- „ომი“ გამრავლებით. თითო მოთამაშე ორ ბარათს ხსნის, ვისაც ნამრავლი მეტი აქვს, ის იგებს.
- დომინო. წერტილების დათვლა და ჯამების შედარება.
მათემატიკა სამზარეულოში
- გაზომვა. რამდენი ჭიქა ფქვილი? ნახევარი ჭიქა რამდენი კოვზია? აქ ბავშვი წილადებს ხელით ეხება.
- რეცეპტის გაორმაგება. თუ 4 კაცზე 2 კვერცხია საჭირო, 8 კაცზე რამდენი?
- დროის დათვლა. ღვეზელს 25 წუთი სჭირდება. თუ ახლა 17:40-ია, როდის იქნება მზად?
მათემატიკა მაღაზიაში
- ჯამის შეფასება. სალაროსთან მისვლამდე ბავშვი ცდილობს, დაახლოებით გამოიცნოს ჯამი.
- ხურდა. 20 ლარიდან 13.50-ის გადახდისას რამდენი დაგვიბრუნდება?
- ფასდაკლება. 50% ფასდაკლება ნიშნავს ნახევარს. 10 ლარის ნივთი რა ღირს?
თავსატეხები და ლოგიკა
- ტანგრამი და სუდოკუ. სივრცითი და ლოგიკური აზროვნება.
- „რამდენია?“ ვინ უფრო ზუსტად გამოიცნობს, რამდენი ბურღულია ქილაში, ან რამდენი ნაბიჯია კარამდე.
წესები, რომ თამაში თამაშად დარჩეს
- არ გადააქციოთ გამოცდად. თუ ბავშვი შეცდა, უბრალოდ ერთად გადაითვალეთ.
- მოკლედ. 10-15 წუთი საკმარისია.
- მიეცით არჩევანი. ჰკითხეთ, რომელი თამაში უნდა დღეს.
- ითამაშეთ თქვენც. და ზოგჯერ წააგეთ.
- იკითხეთ „როგორ მიხვდი?“. ასე ბავშვი თავის ფიქრს სიტყვებად აყალიბებს.
ციფრული თამაშები
კარგი სასწავლო აპლიკაცია ბავშვს მყისიერ პასუხს აძლევს, სირთულეს ნელ-ნელა ზრდის და პროგრესს აჩვენებს. მაგრამ ციფრულ თამაშს არ უნდა ჩაენაცვლოს რეალური საგნებით თამაში: კამათელი, ბარათები, კუბიკები. საუკეთესო შედეგი ორივეს ერთად აქვს.
შეჯამება
მათემატიკა ბავშვისთვის თამაშად იქცევა, როცა ციფრები ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილია: თამაშებში, სამზარეულოსა და მაღაზიაში. მოკლე, მხიარული და სტრესის გარეშე პრაქტიკა ბევრად მეტს იძლევა, ვიდრე ხანგრძლივი იძულებითი მეცადინეობა.
ხშირად დასმული კითხვები
რა ასაკიდან შეიძლება მათემატიკური თამაშები?
3-4 წლიდან, მარტივი თვლით და კამათლით. 6-7 წლიდან უკვე შეკრება-გამოკლების, 8 წლიდან კი გამრავლების თამაშები.
ჩაანაცვლებს თუ არა თამაში ჩვეულებრივ მეცადინეობას?
თამაში სასკოლო მეცადინეობას ავსებს და არა ანაცვლებს. ის ავითარებს რიცხვით წარმოდგენებს და მოტივაციას, რაც სკოლაში სწავლას ამსუბუქებს.
რა ვქნა, თუ ბავშვი წაგებისას ბრაზდება?
აირჩიეთ თანამშრომლობითი თამაშები, სადაც ერთად თამაშობთ, ან ისეთი, სადაც გამარჯვება ძირითადად შემთხვევითობაზეა დამოკიდებული. ასე წაგება ნაკლებად მტკივნეულია.
მათემატიკა თამაშით
Coding.ge-ზე სახალისო მათემატიკა და მათემატიკა სინგაპურის მეთოდით ინტერაქტიული ამოცანებით, ვიზუალური მოდელებითა და ქართული ახსნით.
სცადეთ 7 დღე უფასოდწყაროები
- 1.Promoting Broad and Stable Improvements in Low-Income Children’s Numerical Knowledge Through Playing Number Board Games — Geetha B. Ramani, Robert S. Siegler, Child Development, 2008
- 2.Mathematical Mindsets — Jo Boaler, Jossey-Bass, 2016
- 3.youcubed — Stanford Graduate School of Education
- 4.Principles to Actions: Ensuring Mathematical Success for All — National Council of Teachers of Mathematics (NCTM), 2014