დონე 2: ჭკვიანური ხარჯვა

Smart Spending · 8–11 წელი · დამწყები · 20 თემა

როგორ მივიღოთ სწორი გადაწყვეტილება საყიდლებზე, შევადაროთ ფასები, ამოვიცნოთ რეკლამის გავლენა და ავიცილოთ იმპულსური ხარჯვა.

საგანი შექმნილია ორგანიზაცია „საზოგადოება და ბანკებთან“ პარტნიორობით. უფასოა და რეგისტრაციას არ საჭიროებს.

თემები

21. ფულის გონივრული ხარჯვა

    ჭკვიანური ხარჯვა ნიშნავს ყოველ შენაძენზე დაფიქრებას და ფულის გამოყენებას ისე, რომ მაქსიმალური სარგებელი მივიღოთ.

    მთავარი: დახარჯე შეგნებულად: კარგი შენაძენი დროთა განმავლობაში კიდევ უფრო გაფასებს, ცუდი კი მალე გავიწყდება.

22. როგორ მივიღოთ გადაწყვეტილება ყიდვისას

    სწორი გადაწყვეტილების მისაღებად გამოიყენება 4 კითხვის წესი: მჭირდება? მაქვს ფული? ღირს ეს ფასი? შემიძლია მოცდა?

    მთავარი: პაუზა ყიდვამდე გიცავს შეცდომებისგან და გინარჩუნებს ფულს ნამდვილად მნიშვნელოვანი მიზნებისთვის.

23. ფასების შედარება

    ერთი და იგივე ნივთი სხვადასხვა მაღაზიაში სხვადასხვა ფასი ღირს; შედარება გვეხმარება დაზოგვაში.

    მთავარი: არასოდეს იყიდო ძვირადღირებული ნივთი პირველივე ნახვისას — ყოველთვის შეადარე მინიმუმ სამ სხვადასხვა ადგილას.

24. ფასდაკლების გაგება

    ფასდაკლება ნიშნავს ნივთის ყიდვას ჩვეულებრივზე იაფად, მაგრამ დაზოგვაა მხოლოდ მაშინ, როცა ნივთი მართლა გჭირდება.

    მთავარი: ფასდაკლებაზე დაზოგილია მხოლოდ ის თანხა, რაც დაგრჩა რეალურად საჭირო ნივთის იაფად შეძენის შემდეგ.

25. აქციები და სპეციალური შეთავაზებები

    „იყიდე 2 და მიიღე მე-3 უფასოდ“ ტიპის აქციები გამყიდველის ხრიკია, რომ მეტი საქონელი გაყიდოს.

    მთავარი: აქცია მხოლოდ მაშინ არის მომგებიანი, როცა ორივე ნივთი მართლა გჭირდება და ვადა არ გაუვა.

26. როგორ მოქმედებს ჩვენზე რეკლამა

    რეკლამის მიზანია დაგვარწმუნოს, რომ მათი ნივთის ყიდვის გარეშე თავს ბედნიერად ან პოპულარულად ვერ ვიგრძნობთ.

    მთავარი: რეკლამა აჩვენებს ნივთის საუკეთესო მხარეს და მალავს ნაკლს. გადაწყვეტილება შენ უნდა მიიღო და არა რეკლამამ.

27. იმპულსური შესყიდვები

    იმპულსური შესყიდვა არის დაუგეგმავი ყიდვა წამიერი ემოციით, რასაც ხშირად სინანული მოსდევს.

    მთავარი: იმპულსური ხარჯი პატარა ნაკადულია, რომელსაც დიდი დანაზოგის წაღება შეუძლია.

28. მყისიერი სიამოვნების გადადება (Delayed Gratification)

    უნარი, მოითმინო პატარა სიამოვნება ახლა, რათა მომავალში მიიღო ბევრად უფრო დიდი და მნიშვნელოვანი ჯილდო.

    მთავარი: დღევანდელი მოთმინება ხვალინდელი დიდი გამარჯვების საწინდარია.

29. როგორ ავირიდოთ ფულის უაზრო ხარჯვა

    ფულის გაფლანგვის თავიდან ასაცილებლად საჭიროა წინასწარი სია, ბიუჯეტი და საკუთარი ნივთების მოფრთხილება.

    მთავარი: ნივთების მოვლა და გაფრთხილება ფულის გამომუშავების ტოლფასია.

30. ხარისხი თუ ფასი (Quality vs. Price)

    ყველაზე იაფი ნივთი ყოველთვის საუკეთესო არჩევანი არ არის; უხარისხო ნივთი მალე ფუჭდება და ორმაგი ხარჯი მოაქვს.

    მთავარი: შეაფასე ნივთის გამძლეობა: ზოგჯერ ცოტა მეტის გადახდა მომავალში დიდ თანხას გაზოგვინებს.

31. ონლაინ შოპინგი თუ მაღაზიაში ყიდვა

    ონლაინ ყიდვა მოსახერხებელია და ხშირად იაფია, თუმცა მაღაზიაში ნივთის ხელით შეხება და ზომის მორგებაა შესაძლებელი.

    მთავარი: ონლაინ ყიდვისას ფასს ყოველთვის დაუმატე ტრანსპორტირების ხარჯი და შეამოწმე ნივთის დაბრუნების პირობები.

32. ქვითრის გაგება და წაკითხვა

    სალაროს ქვითარი არის შენაძენის ოფიციალური საბუთი, სადაც წერია ნივთების სია, ფასები, გადასახადი და თარიღი.

    მთავარი: შეინახე ქვითარი მინიმუმ რამდენიმე დღე — ის შენი სამართლებრივი მტკიცებულება და გარანტიაა.

33. გამოწერები და განმეორებადი გადახდები

    გამოწერა არის სერვისი, სადაც თანხა ბარათიდან ავტომატურად ჩამოგეჭრება ყოველ თვეში ან წელიწადში.

    მთავარი: რეგულარულად გადაამოწმე შენი გამოწერები: გააუქმე ყველაფერი, რასაც ბოლო 1 თვეში არ გამოუყენებიხარ.

34. ფარული ხარჯები (Hidden Costs)

    ფარული ხარჯი არის ის დამატებითი თანხა, რომელიც თავიდან არ ჩანს, მაგრამ ნივთის გამოყენებისთვის აუცილებლად დაგჭირდება.

    მთავარი: ნივთის ფასი მხოლოდ აისბერგის მწვერვალია; ყოველთვის იკითხე: „რა დამიჯდება ამის შენახვა მომავალში?“

35. ერთეულის ფასი და საუკეთესო არჩევანი (Unit Prices)

    ერთეულის ფასი გვიჩვენებს, რა ღირს 1 კილოგრამი ან 1 ლიტრი პროდუქტი, რაც შეფუთვის ზომის მიუხედავად სწორი არჩევანის გაკეთებაში გვეხმარება.

    მთავარი: არ ენდო შეფუთვის ზომას — ყოველთვის შეადარე ერთეულის (1 კგ ან 1 ლიტრი) ფასი.

36. როგორ მოქმედებს ბრენდები ჩვენს არჩევანზე

    ცნობილი ლოგო ხშირად პროდუქტის ფასს აორმაგებს, თუმცა უბრალო ბრენდის ნივთი შეიძლება ზუსტად ისეთივე ხარისხის იყოს.

    მთავარი: იყიდე პროდუქტის ხარისხი და კომფორტი, და არა უბრალოდ პლასტმასზე დახატული ცნობილი ლოგო.

37. ემოციური ხარჯვა

    ემოციური ხარჯვა ხდება მაშინ, როცა ფულს ვხარჯავთ მოწყენილობის, სევდის, სტრესის ან სიბრაზის დასავიწყებლად.

    მთავარი: არასოდეს წახვიდე საყიდლებზე, როცა ძალიან მოწყენილი, გაბრაზებული ან ძალიან მშიერი ხარ!

38. მომხმარებელთა უფლებების დაცვა

    მომხმარებელს აქვს კანონით დაცული უფლება, მიიღოს უსაფრთხო, ხარისხიანი საქონელი და ზუსტი ინფორმაცია.

    მთავარი: შენ გაქვს უფლება მოითხოვო ხარისხი, რადგან ნივთში შენი პატიოსნად გამომუშავებული ფული გადაიხადე.

39. ნივთის დაბრუნება და თანხის ანაზღაურება (Refunds and Returns)

    ონლაინ ნაყიდი ნივთის უმიზეზოდ დაბრუნება კანონით 14 დღეშია შესაძლებელი, თუ შეფუთვა და იერსახე შენარჩუნებულია.

    მთავარი: შეინახე ყუთი, იარლიყი და ქვითარი — მათ გარეშე ნივთის დაბრუნება გაცილებით რთულია.

40. პასუხისმგებლიანი მომხმარებელი

    პასუხისმგებლიანი მომხმარებელი ფიქრობს არა მხოლოდ საკუთარ საფულეზე, არამედ ბუნებაზე, ეკოლოგიასა და საზოგადოებაზე.

    მთავარი: შენი ყოველი დახარჯული ლარი არის ხმა იმ სამყაროს სასარგებლოდ, რომელშიც ცხოვრება გინდა.

← დონე 1: ფულის საფუძვლები · დონე 3: დაზოგვა და ფინანსური მიზნები →

ეს დონე თამაშით გაიარე

წყაროები

• The Opposite of Spoiled — Ron Lieber, 2015
• The Everything Kids' Money Book — Brette Sember, 2008
• ფინანსური განათლების პორტალი — Finedu — საქართველოს ეროვნული ბანკი
• Money as You Grow — Consumer Financial Protection Bureau
• OECD Financial Education — OECD/INFE