სახელმწიფო ხარჯები და დაბეგვრა
Government Spending and Taxation · თემა 241 · 12–16 წელი · გაღრმავებული
მთავრობა აგროვებს გადასახადებს და ხარჯავს მათ საზოგადოებრივ სიკეთეებზე (თავდაცვა, პოლიცია, ინფრასტრუქტურა, ჯანდაცვა).
ახსნა
სახელმწიფო ჰგავს უზარმაზარ მენეჯერს. მას აქვს ბიუჯეტი. თუ მთავრობა ხარჯავს ზუსტად იმდენს, რამდენიც გადასახადებიდან შემოუვიდა — ბიუჯეტი დაბალანსებულია. თუ ხარჯავს იმაზე მეტს, ვიდრე შემოუვიდა — ჩნდება ბიუჯეტის დეფიციტი (Deficit), რომლის დასაფარად მთავრობას ვალის აღება უწევს. გადაჭარბებული სახელმწიფო ხარჯები ხშირად ინფლაციას იწვევს.
ქართულ რეალობაში
საქართველოში მოქმედებს „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ ორგანული კანონი, რომელიც ზღუდავს ბიუჯეტის დეფიციტს (მშპ-ის მაქსიმუმ 3%-მდე) და სახელმწიფო ვალს (მშპ-ის 60%-მდე).
მთავარი დასკვნა
მთავრობას არ აქვს საკუთარი ფული — არსებობს მხოლოდ გადასახადის გადამხდელთა ფული!
პრაქტიკული დავალება
როგორ ფიქრობ: რა არის 3 ყველაზე მნიშვნელოვანი სფერო, რაშიც სახელმწიფომ პირველ რიგში უნდა დახარჯოს ფული?